Fiziksel Çekicilik: Sosyal Psikoloji Bakışıyla İnceleme

Birçok insan için fiziksel görünüm önemlidir ve izlenimlerimiz bu şekilde oluşur. Fiziksel görünüme dair bu izlenimler çekici insanları daha az çekici olan insanlara göre daha çok sevmemizi de açıklar. Bu durumun bir nedeni, çekici olan insanların iyi niteliklere de sahip oldukları hakkındaki kalıplaşmış yargılarımızdır. Aynı şekilde çekici insanlar, akranları arasında da daha popüler olma eğilimindedirler. 

Çekiciliğin önemli olarak algılandığı bir başka alan da karşıt cinsle olan ilişkilerdir. Elaine Walster ve arkadaşları (1996), karşıt cins çekiciliğini anlamak üzere ‘’bilgisayar dansı’’ adı verilen bir çalışma düzenlemişlerdir. Dansa katılacak çiftler, bilgisayar aracılığıyla rastgele eşleştirilmişlerdir. Araştırmacılar bu sırada gizli olarak dansa katılan kız ve erkeklerin fiziksel görünümünü değerlendirmişlerdir. Dansın sonunda katılımcılara partnerlerini ne kadar sevdikleri hakkında sorular sorulduğunda çekici olarak değerlendirilmiş olan kişilerin daha çok sevildiğini gözlemlemişlerdir. Burada başta da bahsettiğimiz üzere çekici insanların, daha sevilen kişiler olarak değerlendirildiğini görmekteyiz.

Peki çekicilik dediğimiz şey tüm insanların gözünde aynı mıdır? Çalışmalara göre insanlar, kimlerin çekici olduğu ya da çekici olmadığı konusunda anlaşma eğilimindedir. Çoğunlukla simetrik ve dengeli yüzleri sevme eğilimindeyiz. ‘’Ortalama’’olarak nitelenen yüzleri ise daha az çekici bulmaktayız. İlişkilere baktığımızda da insanların çoğunlukla çekici kişileri kendilerine eş olarak seçmek istediklerini görüyoruz. 

Fiziksel görünüm ve sosyal hayattaki bu tutumlarımıza ilişkin birtakım açıklamalar vardır. Dilerseniz biraz da bu açıklamalar üzerinde duralım.

Fiziksel Çekicilik ve Sevgi Arasındaki İlişki:

Bu ikili arasındaki ilişkiyi açıklayan birçok fikir vardır. Başlarda bahsettiğimiz ‘’çekici olanın iyi nitelikleri de vardır’’ kalıp yargısı bu ilişkiyi iyi bir şekilde açıklamaktadır. Diğer bir bakış olan ‘’ güzelliğin yayılan etkisi’ çekici kişilerle olmanın getirdiği etkiyi açıklar. Bu bakışa göre güzel ya da yakışıklı kişilerle birlikte olmak ödüllendiricidir. Diğer insanların gözünde olan değerimizi arttırır.

Evrimsel kuram ise bu ilişkiye farklı bir pencereden bakar. Fiziksel çekiciliğin sağlıklı ve üremeye uygun olan bir eşi temsil ettiğine işaret eder. Yani güzellik ya da yakışıklılık iyi bir gene işaret ediyor olabilir. Yüz güzelliği ve sağlık arasında deneysel çalışmalarda bir ilişki bulunmamış olmasına rağmen kuramın açıklamaya katkısı önemlidir.

Tüm bu çalışmalara ve fikirlere baktığımız zaman fiziksel görünümün etkisini bilişsel yapılarımızda hatta daha da eskiye gittiğimiz zaman evrimsel süreçte bile görebiliyoruz. Çoğu zaman hepimizde var olan birtakım özelliklerin yapısını ve nereden kaynaklandıklarını pek merak etmeyiz. Varlıklarını sorgulamadan kabul ederiz. İşin özüne indiğimizde ise aslında ne kadar ilgi çekici oldukları, kaynaklarını anlarız; kendimize ve diğer insanları anlamaya ilişkin yeni bir şeyler öğrenmiş oluruz. Psikoloji de diğer bilimler gibi hayatın aslında ta kendisidir. Davranışlarımızın ve zihinsel yapılarımızın sosyal hayata yansımalarına dair birçok konu açıklığa kavuşmuş durumdadır.  Ben de merakla ve sabırsızlıkla bu konular hakkında paylaşım yapmayı bekliyorum.

Umarım okurken keyifli zaman geçirmişsinizdir. Şimdilik görüşmek üzere.

KAYNAKÇA

Berscheid, E., & Reis, H. T. (1998). Attraction and close relationships.

Eagly, A. H., Ashmore, R. D., Makhijani, M. G., & Longo, L. C. (1991). What is beautiful is good, but…: A meta-analytic review of research on the physical attractiveness stereotype. Psychological bulletin, 110(1), 109.

Walster, E., Aronson, V., Abrahams, D., & Rottman, L. (1966). Importance of physical attractiveness in dating behavior. Journal of personality and social psychology, 4(5), 508.

Langlois, J. H., Kalakanis, L., Rubenstein, A. J., Larson, A., Hallam, M., & Smoot, M. (2000). Maxims or myths of beauty? A meta-analytic and theoretical review. Psychological bulletin, 126(3), 390.

Kernis, M. H., & Wheeler, L. (1981). Beautiful friends and ugly strangers: Radiation and contrast effects in perceptions of same-sex pairs. Personality and Social Psychology Bulletin, 7(4), 617-620. Kalick, S. M., Zebrowitz, L. A., Langlois, J. H., & Johnson, R. M. (1998). Does human facial attractiveness honestly advertise health? Longitudinal data on an evolutionary question. Psychological science, 9(1), 8-13.